Το αρχείο του Κώστα Τσόκλη, ενός από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της σύγχρονης ελληνικής τέχνης, μπαίνει σε νέα φάση ψηφιακής οργάνωσης, τεκμηρίωσης και ανάδειξης. Το έργο υλοποιείται για λογαριασμό της Αστικής Μη Κερδοσκοπικής Εταιρείας Κάτοπτρον, η οποία ως σκοπούς έχει τη μελέτη, την καταγραφή, την ψηφιακή διατήρηση και την προβολή του έργου του Κώστα Τσόκλη, καθώς και τη διάδοσή του στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

Το εν λόγω έργο αφορά την ανάπτυξη, οργάνωση, ψηφιοποίηση, τεκμηρίωση, διαχείριση και προβολή του καλλιτεχνικού αρχείου του μεγάλου εικαστικού, με στόχο τη συγκρότηση μιας σύγχρονης, ασφαλούς και επιστημονικά τεκμηριωμένης ψηφιακής υποδομής. Πρόκειται για μια ουσιαστική παρέμβαση διαφύλαξης και ανάδειξης της καλλιτεχνικής του παρακαταθήκης, η οποία εξασφαλίζει τις προϋποθέσεις για να οργανωθεί το αρχείο του με σύγχρονα πρότυπα, να προστατευθεί μακροπρόθεσμα και να αποκτήσει νέα δυναμική στο ψηφιακό περιβάλλον.

Στην υλοποίηση του έργου σημαντικό ρόλο έχει η PostScriptum, ως συνεργάτης του αναδόχου, που είναι η MainSys. Η PostScriptum συμβάλλει με την εξειδίκευσή της στην πολιτιστική τεχνολογία, στη διαχείριση ψηφιακού περιεχομένου και στην ανάδειξη πολιτιστικών δεδομένων, συμμετέχοντας σε κρίσιμες πτυχές της υλοποίησης. Η συμβολή της περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη διοικητική παρακολούθηση, τη συγγραφή και επιμέλεια περιεχομένου για το διαδίκτυο, την τεκμηρίωση και ψηφιακή απόθεση πολιτιστικών δεδομένων, καθώς και τον εμπλουτισμό λημμάτων στη Wikipedia, ενισχύοντας τη δημόσια πρόσβαση και τη διάχυση της γνώσης.

Μέσα από τη διαδικασία της τεκμηρίωσης, το υλικό του αρχείου καταγράφεται, ταξινομείται, εμπλουτίζεται με μεταδεδομένα και εντάσσεται σε ένα οργανωμένο σύστημα διαχείρισης πολιτιστικού περιεχομένου. Με τον τρόπο αυτό, δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την ασφαλή διατήρηση των τεκμηρίων, αλλά και για την ευρύτερη διάχυσή τους σε διαφορετικές κατηγορίες κοινού. Ερευνητές, εκπαιδευτικοί, μαθητές, φοιτητές, επαγγελματίες του πολιτισμού και το ευρύτερο κοινό θα μπορούν να προσεγγίσουν το έργο του Κώστα Τσόκλη μέσα από νέες ψηφιακές διαδρομές γνώσης, μελέτης και ερμηνείας.

Η τεκμηρίωση του αρχείου δεν περιορίζεται στην απλή καταγραφή και ταξινόμηση τεκμηρίων. Αντίθετα, εξελίσσεται σε ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό περιβάλλον γνώσης, προβολής και συμμετοχικής πρόσβασης, μέσα από το οποίο το έργο του Κώστα Τσόκλη μπορεί να επανασυσταθεί στο κοινό με σύγχρονα μέσα.

Η πρωτοβουλία αυτή συμβάλλει στη διατήρηση της πολιτιστικής μνήμης, στην ενίσχυση της έρευνας και της εκπαίδευσης, αλλά και στη δημιουργία νέων τρόπων επικοινωνίας ανάμεσα στο έργο του καλλιτέχνη, στις νεότερες γενιές και στο διεθνές κοινό.

Ξαναζήστε τα PSValueTalks 2025 μέσα από το πλήρες οπτικοακουστικό υλικό της διοργάνωσης, που περιλαμβάνει τις ομιλίες, τις συζητήσεις και τις προτάσεις μέσω των οποίων αναδείχθηκε η δυναμική σχέση πολιτισμού, τεχνολογίας, καινοτομίας και επιχειρηματικότητας. 

Στη σελίδα των βίντεο μπορείτε να παρακολουθήσετε ξανά τους χαιρετισμούς και τις εισαγωγικές τοποθετήσεις που έδωσαν το στίγμα του φόρουμ, καθώς και τις κεντρικές ομιλίες των διακεκριμένων προσκεκλημένων. Ο Γιάννης Χαραλαμπόπουλος, Ιδρυτικός Εταίρος και Διευθυντής Έργων – Δημιουργικού της Beetroot Design, παρουσιάζει δύο προσεγγίσεις για την οικονομική αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η Κατερίνα Πραματάρη, Καθηγήτρια στο Τμήμα Διοικητικής Επιστήμης και Τεχνολογίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και Ιδρυτική Εταίρος της Uni.Fund, αναλύει τον ρόλο των νέων επιχειρηματικών μοντέλων στη σύνδεση του πολιτισμού με την τεχνολογία και την καινοτομία. Ο Πρόδρομος Τσιαβός, Επικεφαλής Ψηφιακής Ανάπτυξης και Καινοτομίας του Ιδρύματος Ωνάση,  εξετάζει τις δυνατότητες, τις προκλήσεις και τις πραγματικότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης για τους πολιτιστικούς οργανισμούς. Τέλος, ο Στέφανος Κόλλιας, Πρόεδρος Δ.Σ. του Εθνικού Δικτύου Υποδομών Τεχνολογίας και Έρευνας (ΕΔΥΤΕ) και Ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου, παρουσιάζει το εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης Pharos και τη σημασία του για τον πολιτισμό.

Δείτε επίσης τα τέσσερα θεματικά πάνελ, στα οποία εκπρόσωποι του πολιτισμού, της τεχνολογίας και της αγοράς συζητούν τα νέα μοντέλα της πολιτιστικής οικονομίας, τους τρόπους χρηματοδότησής τους, τη θέση των δημιουργών στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και τα διαθέσιμα εργαλεία για τη σύγχρονη δημιουργική παραγωγή.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι στρογγυλές τράπεζες. Η πρώτη εστιάζει στον ψηφιακό μετασχηματισμό των πολιτιστικών και δημιουργικών βιομηχανιών, ενώ η δεύτερη, με θέμα «Έχω μια ιδέα: Πολιτισμός και Επιχειρείν», φωτίζει τη διαδρομή από τη σύλληψη μιας ιδέας έως την ανάπτυξη μιας βιώσιμης πρωτοβουλίας.

Ολοκληρώστε την αναδρομή σας με το πάνελ συμπερασμάτων και αποκτήστε μια συνολική εικόνα των βασικών ερωτημάτων, των τάσεων και των προοπτικών που διαμόρφωσαν τα PSValueTalks 2025. 

Είτε παρακολουθήσατε τη διοργάνωση από κοντά, είτε θέλετε τώρα να γνωρίσετε το περιεχόμενό της, το ψηφιακό αρχείο σάς επιτρέπει να επιλέξετε τις θεματικές που σας ενδιαφέρουν, να επιστρέψετε σε καίρια σημεία των συζητήσεων και να μοιραστείτε τις ομιλίες με συνεργάτες, δημιουργούς και επαγγελματίες του πολιτισμού.

Για περισσότερα επισκεφθείτε τον ιστότοπο psvaluetalks.gr.

Η παρουσία του Κινέζου σκηνοθέτη Λου Τσουάν στην Αθήνα αποτέλεσε μια ξεχωριστή στιγμή πολιτιστικού διαλόγου και δημιουργικής ανταλλαγής μεταξύ Ελλάδας και Κίνας. Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία της πρωτοβουλίας East Meets West in Greece (EMWG) της PostScriptum και του Sino-Hellenic Performing Arts Alliance, φέρνοντας το ελληνικό κοινό σε επαφή με μια από τις σημαντικότερες φωνές του σύγχρονου κινεζικού κινηματογράφου.

Ο Λου Τσουάν, με σπουδές σκηνοθεσίας στην Ακαδημία Κινηματογράφου του Πεκίνου, είναι σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός, ένας από τους πλέον αναγνωρισμένους δημιουργούς της νεότερης γενιάς του κινεζικού σινεμά. Οι ταινίες του έχουν γνωρίσει διεθνή αναγνώριση και έχουν διακριθεί σε σημαντικά φεστιβάλ, αναδεικνύοντας τη μοναδική του ικανότητα να μετατρέπει πραγματικά γεγονότα σε οικουμενικές ιστορίες. 

Στο πλαίσιο του αφιερώματος στο έργο του, προβλήθηκαν δύο από τις πλέον αναγνωρισμένες ταινίες του, το «Mountain Patrol» και «Η πόλη της ζωής και του θανάτου». Μέσα από τη δυνατή κινηματογραφική τους γλώσσα, οι θεατές είχαν την ευκαιρία να προσεγγίσουν τα ζητήματα ηθικής, της μνήμης και της ανθρώπινης αντοχής. Οι προβολές ανέδειξαν τον τρόπο με τον οποίο ο κινηματογράφος μπορεί να υπερβαίνει γεωγραφικά και πολιτισμικά σύνορα, δημιουργώντας έναν κοινό χώρο προβληματισμού και συγκίνησης.

Ιδιαίτερη στιγμή της επίσκεψης αποτέλεσε το masterclass στη Σχολή Σταυράκου. Ο Λου Τσουάν μοιράστηκε με σπουδαστές, επαγγελματίες και φίλους της έβδομης τέχνης εμπειρίες από τη δημιουργική του πορεία, τις καλλιτεχνικές του επιλογές και τη σύνθετη σχέση ανάμεσα στην ιστορική πραγματικότητα και την κινηματογραφική αφήγηση. Η συζήτηση που ακολούθησε επιβεβαίωσε τη σημασία της προσωπικής συνάντησης και της ουσιαστικής ανταλλαγής ιδεών.

Το East Meets West in Greece δημιουργήθηκε για να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ Ανατολής και Δύσης με γέφυρα τον πολιτισμό. Σε μια εποχή κατά την οποία η κατανόηση μεταξύ πολιτισμών είναι περισσότερο αναγκαία από ποτέ, η παρουσία του Λου Τσουάν στην Ελλάδα αποτύπωσε με ουσιαστικό τρόπο αυτή την αποστολή φέρνοντας κοντά ανθρώπους, ιδέες και διαφορετικές πολιτισμικές αφηγήσεις, ανοίγοντας παράλληλα νέες προοπτικές για μελλοντικές συνεργασίες ανάμεσα στην Ελλάδα και την Κίνα.

Δείτε το βίντεο από την επίσκεψη του Λου Τσουάν εδώ και γνωρίστε το East Meets West in Greece εδώ.

Με αφορμή τη συμπλήρωση 35 χρόνων δημιουργικής πορείας της PostScriptum, για όσους μας γνωρίζουν ήδη -αλλά και για όσους μας γνωρίζουν τώρα- ανανεώσαμε, εμπλουτίσαμε και ανασχεδιάσαμε τον ιστότοπό μας. Το ανανεωμένο postscriptum.gr είναι στον αέρα, με νέες ενότητες και περισσότερες ιστορίες από το έργο, τους ανθρώπους και τις συνεργασίες μας.

Με σύγχρονο σχεδιασμό, σαφή δομή και εύχρηστη πλοήγηση, ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει την εμπειρία, τις υπηρεσίες και τις λύσεις που αναπτύσσει η PostScriptum, συνδέοντας τον πολιτισμό με την τεχνολογία, την οικονομία, την κοινωνία και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Στην ενότητα «Υπηρεσίες» παρουσιάζονται οι βασικοί άξονες δραστηριότητάς μας: Πολιτιστική Διαχείριση, Ψηφιακός Μετασχηματισμός, Πολιτιστική Οικονομία, Πολιτιστική Διπλωματία και Περιφερειακή Στρατηγική. Οι επισκέπτες μπορούν να ενημερωθούν για τον σχεδιασμό πολιτιστικών προγραμμάτων, την οργανωτική ενδυνάμωση φορέων, την ψηφιακή τεκμηρίωση συλλογών και αρχείων, τη δημιουργία εκθέσεων, καθώς και την ανάπτυξη βιώσιμων μοντέλων λειτουργίας και διεθνών συνεργασιών.

Η ενότητα «Προϊόντα» συγκεντρώνει τις εξειδικευμένες τεχνολογικές λύσεις, τις οποίες παρέχει η PostScriptum, όπως τα MuseumPlus, Omeka S, ArchiveMax, eCulturePlus, Exibo και Smartify, για τη διαχείριση συλλογών, αρχείων, εκθέσεων και ψηφιακού πολιτιστικού περιεχομένου.

Μέσα από την ενότητα «Έργα», το κοινό μπορεί να περιηγηθεί σε χαρακτηριστικές συνεργασίες με μουσεία, ιδρύματα, αρχεία, φεστιβάλ και δημόσιους οργανισμούς. Στην ενότητα «Άνθρωποι» παρουσιάζονται η ομάδα της PostScriptum, οι εξειδικευμένοι συνεργάτες της και οι πελάτες που έχουν εμπιστευθεί την εμπειρία και την τεχνογνωσία της. Πρόκειται για το ανθρώπινο δίκτυο που βρίσκεται πίσω από κάθε ιδέα, στρατηγική και υλοποίηση και δίνει σε κάθε έργο τον διεπιστημονικό και συνεργατικό του χαρακτήρα.

Παράλληλα, ο επισκέπτης μπορεί να γνωρίσει τις πρωτοβουλίες στις οποίες η PostScriptum διαδραματίζει πρωταγωνιστό ρόλο, όπως τα PSValueTalks, τη ΒίκιΕλληνιστί και το East Meets West in Greece. Τέλος, στην ενότητα «Νέα» παρουσιάζονται εκδηλώσεις, συνεργασίες και απόψεις, ενώ η εγγραφή στο newsletter εξασφαλίζει συνεχή ενημέρωση.

Επισκεφθείτε το ανανεωμένο postscriptum.gr και ανακαλύψτε 35 χρόνια γνώσης, εμπειρίας, καινοτομίας και ιστοριών για τον πολιτισμό.

Το 2026 η PostScriptum συμπληρώνει 35 χρόνια δημιουργικής παρουσίας στον πολιτισμό. Από το 1991 μέχρι σήμερα, η διαδρομή μας διαμορφώνεται μέσα από τη συνάντηση του πολιτισμού, της τέχνης, της τεχνολογίας και, πάνω απ’ όλα, των ανθρώπων. Οι πελάτες, οι συνεργάτες και τα μέλη της ομάδας μας αποτελούν μια μεγάλη παρέα που, εδώ και τρεισήμισι δεκαετίες, μοιράζεται ιδέες, γνώσεις και εμπειρίες, σχεδιάζοντας νέους τρόπους διαφύλαξης, τεκμηρίωσης, διαχείρισης και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Τριάντα πέντε χρόνια γεμάτα ιστορίες και συνεργασίες που δεν καταγράφουν απλώς την πορεία μας, αλλά εξακολουθούν να εικονογραφούν το μέλλον μας in the Company of Culture.

Ανάμεσα στους 35 χαρακτηριστικούς σταθμούς αυτής της πορείας βρίσκονται έργα που άνοιξαν νέους δρόμους για τον ελληνικό πολιτισμό όπως η Ψηφιακή Εθνική Πινακοθήκη, που σηματοδότησε τη μετάβαση ενός από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς οργανισμούς της χώρας στην ψηφιακή εποχή, το Ψηφιακό Μουσείο Γεωργίου Ιακωβίδη, το πρώτο πλήρως ψηφιακό μουσείο στην Ελλάδα, η εγκατάσταση του MuseumPlus στο Μουσείο Ακρόπολης, η ψηφιακή οργάνωση και ανάδειξη του Αρχείου Καβάφη, καθώς και το Μουσείο Αλέκος Φασιανός, όπου η τεκμηρίωση, η μουσειακή εμπειρία και η σύγχρονη τεχνολογία συνδέονται με το έργο και τον κόσμο του σημαντικού Έλληνα δημιουργού. Κάθε έργο αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να καταστήσουμε τον πολιτισμό περισσότερο προσιτό, βιώσιμο και ουσιαστικά παρόντα στη ζωή των ανθρώπων.

Με την εμπειρία και τη γνώση που συγκεντρώσαμε αυτά τα 35 χρόνια, συνεχίζουμε να στεκόμαστε δίπλα σε πολιτιστικούς οργανισμούς, δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, ιδρύματα, μουσεία, αρχεία και συλλογές. Συνεχίζουμε να προσφέρουμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο υπηρεσιών στην Πολιτιστική Διαχείριση, τον Ψηφιακό Μετασχηματισμό, την Πολιτιστική Οικονομία, την Πολιτιστική Διπλωματία και την Περιφερειακή Στρατηγική, σχεδιάζοντας λύσεις που ανταποκρίνονται στις ανάγκες ενός διαρκώς μεταβαλλόμενου περιβάλλοντος. Με ολιστική προσέγγιση, στρατηγική στόχευση και σταθερή πίστη στη δύναμη της συνεργασίας, συνεχίζουμε να δημιουργούμε προστιθέμενη αξία και να ενισχύουμε τον πολιτισμό ως καταλύτη βιώσιμης ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και ευημερίας.

Μάθετε περισσότερα για τις ιστορίες των 35 ετών εδώ.

Η PostScriptum συμμετείχε στο Delphi Economic Forum XI, στο πλαίσιο της θεματικής συζήτησης που διοργάνωσε η ΒίκιΕλληνιστί με θέμα «Η δυναμική της ελληνικής γλώσσας στην εποχή της Tεχνητής Nοημοσύνης», συμβάλλοντας ενεργά στον διάλογο για τη στρατηγική θέση της ελληνικής γλώσσας στο σύγχρονο ψηφιακό περιβάλλον.

Η διεθνής ανάδειξη και η θεσμική θωράκιση της ελληνικής γλώσσας αποτέλεσαν τον κεντρικό άξονα της συζήτησης. Κοινός τόπος ήταν η διαπίστωση της ανάγκης για μια ολιστική προσέγγιση που συνδυάζει την τεχνολογία, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό, με στόχο την ενίσχυση και τη βιώσιμη ανάπτυξη της γλώσσας μας. Οι συμμετέχοντες στο πάνελ ανέδειξαν τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, ακαδημαϊκής κοινότητας και κοινωνίας των πολιτών, για τη διαμόρφωση ενός ισχυρού και βιώσιμου γλωσσικού οικοσυστήματος.

Πιο συγκεκριμένα, ο Γιώργος Κουμουτσάκος, μόνιμος αντιπρόσωπος της Ελλάδας στην UNESCO, ανέδειξε τη σημασία της ήπιας ισχύος που απορρέει από την ελληνική γλώσσα και την ελληνική ταυτότητα, ως παράγοντα ενίσχυσης της διεθνούς επιρροής της χώρας. Υπογράμμισε επίσης ότι, στο πλαίσιο της πρόσφατης κυβερνητικής αποστολής που του ανατέθηκε για τη διαμόρφωση και υλοποίηση στρατηγικής διεθνούς προβολής της ελληνικής γλώσσας, πρόκειται να αξιοποιηθούν όλες οι διαθέσιμες δυνατότητες και μέθοδοι, τόσο παραδοσιακές όσο και σύγχρονες.

Στη συνέχεια, ο Γιώργος Μικρός, Καθηγητής Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Hamad Bin Khalifa του Κατάρ, τόνισε την ανάγκη ενοποίησης και αξιοποίησης του γλωσσικού πλούτου της ελληνικής γλώσσας, επισημαίνοντας παράλληλα τις δυνατότητες επενδύσεων μέσω της αξιοποίησης δημοσίων εγγράφων (χάρη σε αποθετήρια όπως η Διαύγεια, το Εθνικό Τυπογραφείο – ΦΕΚ και η Βουλή των Ελλήνων). Τα δεδομένα αυτά, εφόσον καταστούν δημόσια προσβάσιμα και επεξεργάσιμα μέσω ενιαίου ψηφιακού αναγνωριστικού, μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην ανάπτυξη του τομέα, με τη στήριξη θεσμικών και κρατικών φορέων. Επιπλέον, αναφέρθηκε στο περιορισμένο ψηφιακό αποτύπωμα της ελληνικής γλώσσας, υπογραμμίζοντας τη σημασία της βελτίωσης της ποιότητας των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, ώστε να δημιουργηθεί ισχυρή υποδομή για το μέλλον. Τέλος, ανέδειξε τη δυναμική του εκπαιδευτικού συστήματος, προτείνοντας την ενεργή συμμετοχή των μαθητών Λυκείου στην παραγωγή νέου πληροφοριακού πλούτου στα Wikimedia. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην ανάγκη επένδυσης στο πολιτισμικό συγκείμενο.

Ο Βασίλης Κατσούρος, Διευθυντής του Ινστιτούτου Επεξεργασίας Λόγου του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά», υπογράμμισε τη σημασία καλλιέργειας ομαδοσυνεργατικής κουλτούρας ήδη από τη βάση της εκπαίδευσης, επισημαίνοντας παράλληλα και τον ρόλο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Επισήμανε ότι το κρίσιμο διακύβευμα της εποχής είναι η εύρεση ισορροπίας μεταξύ τεχνολογικής κυριαρχίας και ψηφιακής επιβίωσης, ενώ τόνισε την ανάγκη σεβασμού της πνευματικής ιδιοκτησίας και της δημιουργικής διάνοιας. Τέλος, ανέδειξε τη σημασία της αξιολόγησης των τεχνολογικών συστημάτων που σχετίζονται με την ελληνική γλώσσα, προκειμένου να διασφαλίζεται η ποιότητα και η αξιοπιστία της παραγόμενης γνώσης.

Ο Κώστας Κωνσταντινίδης, Διευθύνων Σύμβουλος της PostScriptum και Πρόεδρος του Δ.Σ. της ΑΜΚΕ ΒίκιΕλληνιστί, εστίασε στη σημασία της διάχυσης της γνώσης, τονίζοντας ότι η δομημένη οργάνωση των δεδομένων αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εύκολη αναζήτηση και διασύνδεσή τους. Παράλληλα, στάθηκε στην ανάγκη συλλογικής δράσης και συντονισμένης προσέγγισης, μέσα από το μοντέλο της «Τετραπλής Έλικας», δηλαδή της συνεργασίας κράτους, επιχειρήσεων, κοινωνίας των πολιτών και ερευνητικών φορέων. Ολοκληρώνοντας, επισήμανε την ανάγκη διαμόρφωσης ρεαλιστικών στρατηγικών και συνεργατικών προοπτικών για την αποτελεσματική και βιώσιμη ενίσχυση της ελληνικής γλώσσας.

Κλείνοντας, ο συντονιστής του πάνελ, Άρης Κατωπόδης, Επιστημονικός Σύμβουλος της ΒίκιΕλληνιστί, συγκέντρωσε τα πορίσματα της συζήτησης και σημείωσε πως η υποεκπροσώπηση της ελληνικής γλώσσας στον σύγχρονο ψηφιακό κόσμο συντελεί σε έλλειμα γνώσης αλλά και ισχύος. Αναγνώρισε πως η ΒίκιΕλληνιστί μπορεί να λειτουργήσει ως καταλυτικός διοργανωτής δράσεων με σκοπό την ενίσχυση του ελληνικού, γλωσσικού και πολιτισμικού στίγματος στο διαδίκτυο. Έκλεισε το πάνελ αναφέροντας πως η σημερινή αμφισβήτηση διεθνώς κατοχυρωμένων αξιών και ο βίαιος αναστοχασμός του πλανήτη επί των αρχών και των προτεραιοτήτων του καταδεικνύει την αδήριτη ανάγκη επένδυσης σε ισχύ η οποία χαρακτηρίζεται από γνωρίσματα της ελληνικής γλώσσας, όπως η ηπιότητα, η λογική και η διαλογικότητα, η γοητευτική πολυπλοκότητα και η λεπταίσθητη πολιτισμική ευαισθησία. 

Η συμμετοχή της PostScriptum στη συζήτηση επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων που ενισχύουν το ψηφιακό αποτύπωμα της ελληνικής γλώσσας και στηρίζουν τη θέση της στη νέα εποχή της γνώσης και της Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ένα σημαντικό βήμα για τη διάσωση και προβολή της σύγχρονης ελληνικής καλλιτεχνικής δημιουργίας αποτελεί η υλοποίηση του έργου «Ανάπτυξη, οργάνωση, ψηφιοποίηση, τεκμηρίωση, διαχείριση και προβολή του αρχείου του Αλέκου Φασιανού», που βρίσκεται σε εξέλιξη στο Μουσείο «Αλέκος Φασιανός».

Το Μουσείο, το οποίο άνοιξε τις πύλες του το 2023, συνιστά έναν σύγχρονο πολιτιστικό οργανισμό αφιερωμένο στο σύνολο του έργου του εμβληματικού Έλληνα δημιουργού, καλύπτοντας την καλλιτεχνική του πορεία από το 1956 έως το τέλος της ζωής του. Το κτίριο, σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Κυριάκο Κρόκο σε στενή συνεργασία με τον ίδιο τον Φασιανό, λειτουργεί ως ένα ενιαίο έργο τέχνης, όπου η αρχιτεκτονική, οι χειροποίητες λεπτομέρειες και η ιδιαίτερη εικαστική γλώσσα του καλλιτέχνη συνυπάρχουν οργανικά.

Η μόνιμη έκθεση του Μουσείου περιλαμβάνει ζωγραφικά έργα, κολάζ, αντικείμενα και πλούσιο αρχειακό υλικό, αναδεικνύοντας θεματικές εμπνευσμένες από την Αθήνα, την καθημερινότητα και την ελληνική μυθολογία. Παράλληλα, το Μουσείο αναπτύσσει ένα δυναμικό πρόγραμμα περιοδικών εκθέσεων, εκπαιδευτικών δράσεων και δημόσιων εκδηλώσεων, ενισχύοντας τη σύνδεση της τέχνης με το ευρύ κοινό.

Κεντρικό ρόλο στην υλοποίηση του έργου διαδραματίζει η PostScriptum, η οποία έχει αναλάβει την ανάπτυξη και εφαρμογή κρίσιμων υπηρεσιών για τη συστηματική διαχείριση και ανάδειξη του αρχειακού υλικού. Οι δράσεις περιλαμβάνουν την καταγραφή, αρχειοθέτηση και ψηφιοποίηση του πρωτογενούς υλικού, καθώς και την επιστημονική του τεκμηρίωση, με στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου και αξιόπιστου ψηφιακού αποθέματος.

Παράλληλα, υλοποιείται η ανάπτυξη στρατηγικής ψηφιακής διατήρησης και η εγκατάσταση συστήματος ψηφιακής απόθεσης μέσω της πλατφόρμας MuseumPlus RIA, διασφαλίζοντας τη μακροχρόνια προστασία και προσβασιμότητα του υλικού. Στο ίδιο πλαίσιο, σχεδιάζονται και ψηφιακές εκπαιδευτικές εφαρμογές που ενισχύουν τη διάχυση της γνώσης και διευρύνουν την εμπειρία του κοινού, ενώ υλοποιούνται και δράσεις πληθοπορισμού, όπως η αξιοποίηση της Wikipedia.

Αξιοποιώντας τις νέες τεχνολογίες για την οργάνωση, διατήρηση και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς, η PostScriptum, παραμένει συνεπής στην αποστολή της, η οποία στοχεύει στην επιτάχυνση της ψηφιακής ωρίμανσης των πολιτιστικών οργανισμών. Με τον τρόπο αυτόν διασφαλίζεται ότι η σύγχρονη τέχνη παραμένει ανοιχτή, προσβάσιμη και ουσιαστικά συνδεδεμένη με το σύγχρονο κοινό.

Το έργο χρηματοδοτείται από το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ.

Την Δευτέρα, 10 Νοεμβρίου 2025, στο κατάμεστο Αμφιθέατρο «Ιωάννης Καποδίστριας» του Πολεμικού Μουσείου, πραγματοποιήθηκε με μεγάλη επιτυχία η επίσημη παρουσίαση του νέου ψηφιακού, διαδραστικού εκθέματος με τίτλο «Εύζωνοι: Μια Ζωντανή Ιστορία – Στολές και Σύμβολα Ελευθερίας». Το καινοτόμο αυτό έργο αποτελεί δωρεά της ΑΜΚΕ Φέρμελη προς το Πολεμικό Μουσείο, σε υλοποίηση της εταιρείας PostScriptum, χάρη στην ευγενική χορηγία της εταιρείας PeopleCert.

Το έκθεμα έχει ενσωματωθεί στη μόνιμη συλλογή του Μουσείου και είναι διαθέσιμο για τους επισκέπτες στον πρώτο όροφο, δίπλα ακριβώς στην έξοδο του εκθεσιακού χώρου.

Πρόκειται για μια μεγάλη διαδραστική οθόνη τελευταίας τεχνολογίας, η οποία επιτρέπει στον χρήστη να περιηγηθεί στην ιστορική διαδρομή των ευζωνικών σωμάτων και να εξερευνήσει τις οκτώ επίσημες στολές της Προεδρικής Φρουράς. Ο χρήστης μπορεί να ανακαλύψει ενδιαφέρουσες πληροφορίες και πλούσιο πολυμεσικό υλικό για την ονομασία, την προέλευση, τα υλικά κατασκευής, τα χρώματα και τους συμβολισμούς κάθε τμήματος των στολών, οι οποίες έχουν φιλοτεχνηθεί με ακρίβεια και καλλιτεχνική ευαισθησία από την εικαστικό και γραφίστρια Καλυψώ Ευδοκίδου.

^{Από αριστερά: Αντώνιος Οικονόμου: Γ.Γ. ΥΠ.ΕΘ.Α., Κωνσταντίνος Καραμεσίνης: Πρόεδρος Δ.Σ. Πολεμικού Μουσείου, Βύρων Νικολαΐδης: Πρόεδρος & Δ.Σ. PeopleCert, Κώστας Κωνσταντινίδης: Ιδρυτής & Δ.Σ. PostScriptum. Φωτογραφίες: Γεωργία Κανίδου.} 

Την εκδήλωση άνοιξε με χαιρετισμό ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, κ. Αντώνιος Οικονόμου, ο οποίος τόνισε πως «οι Εύζωνοι αποτελούν διαχρονικό σημείο αναφοράς για το Έθνος, σύμβολα υπερηφάνειας, πειθαρχίας και ανδρείας, που διατηρούν ζωντανή την ιστορική μνήμη και εμπνέουν τις νεότερες γενιές». Αναφερόμενος στο νέο έκθεμα σημείωσε πως πρόκειται για «μια σύγχρονη προσέγγιση στην ανάδειξη ενός ένδοξου θεσμού».

Ακολούθησε ο χαιρετισμός του Προέδρου του Δ.Σ. του Πολεμικού Μουσείου, Αντιπτέραρχου (Ι) ε.α. κ. Κωνσταντίνου Καραμεσίνη, ο οποίος εξέφρασε την ιδιαίτερη ικανοποίησή του για τη συνεργασία με τη Φέρμελη και τις εμπλεκόμενες ομάδες. «Το αποτέλεσμα», τόνισε, «τιμά το Μουσείο μας και συμβάλλει ουσιαστικά στο να γίνει η ιστορία των Ευζώνων προσβάσιμη, ελκυστική και κατανοητή στο ευρύ κοινό. Η συνέργεια Πολεμικού Μουσείου και ιδιωτικής πρωτοβουλίας αποδίδει καρπούς με ουσιαστικό αντίκτυπο».

Στη συνέχεια, τον λόγο έλαβε ο Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της PeopleCert, κ. Βύρων Νικολαΐδης, ο οποίος μίλησε εμφανώς συγκινημένος. «Για μένα», είπε, «το έργο αυτό δεν είναι απλώς μια χορηγία. Είναι ένα προσωπικό ταξίδι μνήμης. Θυμάμαι τον εαυτό μου, παιδί, όταν πρωτοαντίκρισα Ευζώνους στο Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, λίγες μόλις μέρες μετά την άφιξή μου από την Κωνσταντινούπολη. Η εικόνα εκείνη έχει μείνει χαραγμένη μέσα μου. Γι’ αυτό και είμαι ιδιαίτερα υπερήφανος που η PeopleCert συμβάλλει σε αυτό το έργο που αναδεικνύει τόσο δυνατά σύμβολα της ταυτότητας και της ιστορίας μας».

Ο Ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της PostScriptum, κ. Κώστας Κωνσταντινίδης, στον δικό του χαιρετισμό υπογράμμισε τη σημασία του έργου και της συνεργασίας του με το Πολεμικό Μουσείο. «Η PostScriptum έχει δημιουργήσει και στο παρελθόν αξιόλογες ψηφιακές εφαρμογές για το Μουσείο, όμως το συγκεκριμένο έργο κατέχει μια ξεχωριστή θέση για εμάς», ανέφερε. «Είναι ένα παράδειγμα του πώς η τεχνολογία, όταν συνδυάζεται με τεκμηριωμένη ιστορική έρευνα και δημιουργική προσέγγιση, μπορεί να φέρει τον πολιτισμό πιο κοντά στο κοινό. Η συνεργασία πολιτισμού και Ενόπλων Δυνάμεων αποδεικνύει πως η παράδοση μπορεί να αναδειχθεί με σύγχρονα μέσα, χωρίς να χάσει το βάθος και τη βαρύτητά της».

^{Λίζα Πενθερουδάκη: Πρόεδρος ΑΜΚΕ Φέρμελη και Άρης Κατωπόδης: Επιστημονικός Υπεύθυνος Έργου. Φωτογραφίες: Γεωργία Κανίδου.} 

Στο κεντρικό μέρος της εκδήλωσης μίλησε η Πρόεδρος της ΑΜΚΕ Φέρμελη, κα Λίζα Πενθερουδάκη, η οποία αναφέρθηκε στον στρατηγικό στόχο της Φέρμελης να διατηρεί και να προβάλλει την πολιτιστική κληρονομιά της χώρας. «Οι Εύζωνοι», τόνισε, «δεν είναι μόνο ένα στρατιωτικό σώμα, αλλά φορείς αξιών, συμβόλων και ιδανικών. Με το νέο αυτό έκθεμα, θέλουμε να μεταδώσουμε στο κοινό, σε μικρούς και μεγάλους, Έλληνες και ξένους, τη σημασία της παρουσίας των Ευζώνων, να προστατεύσουμε τη μνήμη και να δώσουμε στους νέους έναν τρόπο να συνδέονται με την ιστορία μέσα από εργαλεία του σήμερα».

Τον λόγο στη συνέχεια έλαβε ο επιστημονικός υπεύθυνος του έργου, ιστορικός και ερευνητής κ. Άρης Κατωπόδης, ο οποίος παρουσίασε αναλυτικά τη λειτουργία του διαδραστικού εκθέματος, μιλώντας παράλληλα για τη βαθιά ιστορική και συμβολική σημασία των Ευζωνικών Σωμάτων. «Οι Εύζωνοι», σημείωσε, «αποτελούν ζωντανό σύμβολο πολιτικής ανεξαρτησίας, εθνικής αξιοπρέπειας και δημοκρατίας. Κάθε στοιχείο της στολής τους έχει τη δική του ιστορία και τον δικό του συμβολικό λόγο ύπαρξης. Το νέο έκθεμα μάς επιτρέπει να αφηγηθούμε αυτήν την ιστορία με τρόπο άμεσο, σαφή και ελκυστικό».

Τη ροή της εκδήλωσης συντόνισε η συγγραφέας Ελπίδα Μηναδάκη, ενώ οι εισηγήσεις πλαισιώθηκαν μουσικά από τη σολίστ πιάνου Μιμή Ρουφογάλη και τη μέτζο σοπράνο Στεφανία Παππά, δημιουργώντας μια ιδιαίτερη ατμόσφαιρα που υπογράμμισε τον επίσημο και τιμητικό χαρακτήρα της βραδιάς.

Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με δεξίωση – επίσης προσφορά της PeopleCert – προσφέροντας στους παρευρισκόμενους την ευκαιρία να ανταλλάξουν εντυπώσεις για το νέο έκθεμα και τη σημασία του.

^{Το νέο ψηφιακό έκθεμα στο φουαγιέ του Πολεμικού Μουσείου. Φωτογραφία: Γεωργία Κανίδου.} 

Η βραδιά στέφθηκε με απόλυτη επιτυχία, επιβεβαιώνοντας τον δημιουργικό διάλογο ανάμεσα στην τεχνολογία, τον πολιτισμό και την ιστορική μνήμη. Παράλληλα, ανέδειξε τις τεράστιες δυνατότητες που γεννώνται όταν συμπράττουν ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας, οι φορείς του πολιτισμού και οι Ένοπλες Δυνάμεις. Το νέο έκθεμα αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η σύγχρονη ψηφιακή τεχνολογία μπορεί να συναντήσει, να στηρίξει και να αναβαθμίσει την παραδοσιακή ακαδημαϊκή και ιστορική έρευνα, μετατρέποντάς την σε μια ζωντανή, προσιτή και γοητευτική εμπειρία για το κοινό. Σε αυτή τη συνάντηση παλαιού και νέου, όπου τα κλασικά αφηγήματα της εθνικής ιστορίας συνδέονται με τα σύγχρονα αφηγηματικά μέσα, γεννιούνται νέες μορφές παρουσίασης, κατανόησης και πρόσληψης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς — μια προοπτική που υπόσχεται ακόμη περισσότερες δημιουργικές συνεργασίες στο μέλλον.

^{Στιγμιότυπο από τη χρήση της ψηφιακής οθόνης κατά την περιήγηση στη «Χειμερινή Καθημερινή Στολή Υπηρεσίας». Φωτογραφία: Γεωργία Κανίδου.} 

Δείτε το σχετικό βίντεο εδώ.

Τα PSValueTalks (PSVT) 2025, το κεντρικό φόρουμ στην Ελλάδα για τον πολιτισμό και την πολιτιστική οικονομία, που διοργανώνεται από την PostScriptum, πραγματοποιήθηκαν, υπό την αιγίδα των Υπουργείων Πολιτισμού, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, την Τρίτη 11 Νοεμβρίου, στην Εθνική Πινακοθήκη. Το φόρουμ, με 2 θεματικές ενότητες, 4 πάνελ, 2 στρογγυλές τράπεζες και πάνω από 60 ομιλητές και ομιλήτριες, παρακολούθησαν με αμείωτο ενδιαφέρον εκπρόσωποι της τετραπλής έλικας, προερχόμενοι από τον ακαδημαϊκό χώρο, τον επιχειρηματικό κόσμο, την πολιτεία και την κοινωνία των πολιτών.

Τα PSValueTalks 2025 ανέδειξαν επιτυχημένα ελληνικά επιχειρηματικά εγχειρήματα, με άξονα τον πολιτισμό, ενώ παράλληλα εστίασαν στην ανάγκη ανάπτυξης νέων, βιώσιμων εργαλείων χρηματοδότησης για τα μοντέλα της πολιτιστικής οικονομίας. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, στην εκπαίδευση και ενδυνάμωση των δρώντων, στην υποστήριξη μικρότερων δημιουργικών φορέων, καθώς και στην προσαρμογή του θεσμικού πλαισίου ώστε να στηρίζει ουσιαστικά την πολιτιστική επιχειρηματικότητα.

Οι συζητήσεις γύρω από την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) ανέδειξαν την έντονη αγωνία, αλλά και τη δικαιολογημένη αμφιθυμία των δημιουργών, χωρίς να παραβλέπονται οι σημαντικές ευκαιρίες που προκύπτουν από τις νέες τεχνολογίες. Κομβικά ζητήματα αποτέλεσαν τα πνευματικά δικαιώματα, η ποιότητα και η αυθεντικότητα της δημιουργίας, η αξιοπιστία των δεδομένων, καθώς και ο κίνδυνος αναπαραγωγής κοινωνικών στερεοτύπων από την αρρύθμιστη χρήση της ΤΝ.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο Υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, στους χαιρετισμούς τους, υπογράμμισαν ότι τα PSValueTalks αναδεικνύουν κρίσιμες θεματικές, που βρίσκονται στον πυρήνα των κρατικών στρατηγικών, καθώς εστιάζουν στη διατήρηση της κληρονομιάς, την αναβάθμιση υποδομών, τη διασύνδεση με τον τουρισμό και την ενίσχυση της δημιουργικής βιομηχανίας για την ισόρροπη περιφερειακή ανάπτυξη. Επισημάνθηκε επίσης ότι ο πολιτισμός αποτελεί επένδυση στο μέλλον και αναπτυξιακή δύναμη. Στη νέα ψηφιακή εποχή, η πρόκληση είναι η ενίσχυση της δημιουργικότητας με την ΤΝ και όχι η αντικατάστασή της -κάτι που απαιτεί βεβαίως διαμόρφωση νέων κανόνων και ισορροπιών.

Συγκεκριμένα

Η πρώτη ενότητα του Φόρουμ, με θέμα «Νέα μοντέλα στην πολιτιστική οικονομία», διερεύνησε τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες στα επιχειρηματικά μοντέλα του πολιτισμού και στη χρηματοδότηση. Μεταξύ άλλων, διαπιστώθηκαν τα εξής:

• Η παραδοσιακή χρηματοδότηση (χορηγίες, κρατικές επιχορηγήσεις), καθίσταται ολοένα και πιο επισφαλής. Ο πολιτιστικός τομέας καλείται να καινοτομήσει στα επιχειρηματικά μοντέλα του, αναπτύσσοντας πολλαπλές ροές εσόδων και νέα παράγωγα αξίας.
• Η υποστήριξη των ανθρώπων του πολιτισμού στην προσέγγιση νέων επιχειρηματικών μοντέλων κρίνεται επιβεβλημένη, όπως και η αξιοποίηση των δεξιοτήτων που απορρέουν από τον πολιτισμό (κριτική σκέψη, δημιουργικότητα) για την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας συνολικά.
• Το κλειδί για την οικονομική βιωσιμότητα είναι το υψηλό επίπεδο καλλιτεχνικής επιμέλειας και οι επιχειρηματικές συνέργειες, με στόχο τη λειτουργία τους ως πολλαπλασιαστές κοινωνικής και οικονομικής αξίας.
• Οι Επενδύσεις Αντίκτυπου (Impact Investing) παρουσιάστηκαν ως ένα ενδιαφέρον παράδειγμα «μεσαίου χώρου», μεταξύ των κλασικών επενδύσεων και των δωρεών.
• Παρόλα αυτά, η δημόσια χρηματοδότηση εξακολουθεί να θεωρείται εξαιρετικά σημαντική, καθώς, κατά γενική παραδοχή, η τέχνη και ο πολιτισμός πρέπει να αντιμετωπίζονται ως δημόσια αγαθά. Αναδείχθηκε, ωστόσο, η ανάγκη αναπροσδιορισμού των πολιτικών χρηματοδότησης, ώστε να αντανακλούν τις ιδιαιτερότητες του πολιτιστικού τομέα.

Από τη συζήτηση των ομιλητών και των ομιλητριών των δύο πάνελ της πρώτης ενότητας, προέκυψαν επίσης σημαντικές διαπιστώσεις που χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης:

• Διαπιστώθηκε έλλειψη επαρκών συμπράξεων μεταξύ του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα για την παραγωγή πολιτιστικού και κοινωνικού κεφαλαίου.
• Εντοπίστηκε περιορισμένη εφαρμογή εναλλακτικών μοντέλων χρηματοδότησης στην Ελλάδα, παρά το γεγονός ότι υφίστανται σχετική τεχνογνωσία και καινοτόμες ιδέες.
• Επισημάνθηκε ότι τα νέα μοντέλα χρηματοδότησης δυσκολεύονται να εφαρμοσθούν σε τομείς που δεν συναλλάσσονται στενά με την αγορά.

Η δεύτερη ενότητα, με θέμα «Πολιτιστικοί και δημιουργικοί τομείς στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης», επικεντρώθηκε στην ΤΝ, στις εφαρμογές της, στους κινδύνους που ελλοχεύουν και στο ισχύον νομικό πλαίσιο. Τα βασικά συμπεράσματα συνοψίζονται ως εξής:

• Η ΤΝ, ειδικά στην κοινότητα των δημιουργών, προκαλεί έντονα συναισθήματα αγωνίας, αμφιθυμίας και αβεβαιότητας.
• Χαρακτηρίστηκε ως τεχνολογία ελέγχου, με τον προβληματισμό να εστιάζει στον κίνδυνο αυτοματοποίησης του ανθρώπου και στη συγκέντρωση δύναμης στα χέρια των «τεχνοφεουδαρχών».
• Οι κυριότεροι κίνδυνοι εντοπίζονται στην απώλεια θέσεων εργασίας, την προσβολή των πνευματικών δικαιωμάτων, την αλγοριθμική προκατάληψη και στο «φαινόμενο του φωτοτυπικού» (Model Collapse), κατά το οποίο μοντέλα ΤΝ «εκπαιδεύονται» σε δεδομένα που έχουν παραχθεί από άλλα μοντέλα ΤΝ, με αποτέλεσμα την υποβάθμιση της ποιότητας και την παραγωγή ομοιογενών και ανακριβών αποτελεσμάτων.
• Τονίστηκε η σημασία της ορθής κατανόησης του νομικού πλαισίου και υπογραμμίστηκε η σημασία της μορφής και του βαθμού διάδρασης ανθρώπου και ΤΝ. Η χρήση των εργαλείων ΤΝ θα μπορούσε να ταξινομηθεί σε τρία επίπεδα: α) παραγωγή «έτοιμου» αποτελέσματος με ευθύνη του αλγορίθμου), β) χρήση της ΤΝ ως βοηθού, με ουσιαστική ανθρώπινη παρέμβαση, και γ) ανάπτυξη προσωπικού μοντέλου ΤΝ. Όσο αυξάνεται η ανθρώπινη εμπλοκή ενισχύεται η νομική και ηθική αναγνώριση του δημιουργού.
• Υπογραμμίστηκε η ανάγκη για διαμόρφωση εθνικής στρατηγικής, που θα περιλαμβάνει, ενδεικτικά, την ανάπτυξη ελληνικού μεγάλου γλωσσικού μοντέλου (LLM) εκπαιδευμένου αποκλειστικά σε ελληνικά δεδομένα, τη δημιουργία χώρων δεδομένων για την ελληνική γλώσσα και τον πολιτισμό, καθώς και τη δωρεάν πρόσβαση σε υποδομές (όπως ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος») για ερευνητές, νεοφυείς και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Συμπερασματικά

Τα PSValueTalks 2025 ανέδειξαν τα κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τους πολιτιστικούς και δημιουργικούς τομείς, αλλά και την πολιτιστική οικονομία εν γένει, υπό το φως των εξελίξεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη.

Επιβεβαιώθηκε ότι οι δημιουργοί θα πρέπει να προσανατολιστούν στην εύρεση νέων τρόπων για την παραγωγή χρηματικής αξίας για το έργο τους. Παράλληλα, διαπιστώθηκαν αφενός η απουσία συμπράξεων υψηλής έντασης μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και αφετέρου η έλλειψη εφαρμογής επιτυχημένων χρηματοδοτικών μοντέλων, ιδίως στους μη εμπορικούς τομείς.

Κοινή παραδοχή αποτέλεσε ότι ο πολιτισμός χρειάζεται τόσο σταθερή κρατική υποστήριξη όσο και ουσιαστικές διατομεακές συνεργασίες. Η ενεργή συμμετοχή των καλλιτεχνών σε όλα τα στάδια του διαλόγου και του σχεδιασμού κρίθηκε καθοριστική για τη διαμόρφωση δίκαιων, αποτελεσματικών και ανθρωποκεντρικών λύσεων. Κατά γενική ομολογία, η ΤΝ αναγνωρίστηκε ως αναπόσπαστη διάσταση της σύγχρονης πολιτιστικής παραγωγής. Όμως, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην αβεβαιότητα και την αίσθηση κινδύνου που προκαλεί στους δρώντες.

Τέλος, οι ομιλητές και οι ομιλήτριες επεσήμαναν την αναγκαιότητα ύπαρξης των PSValueTalks ως πλατφόρμα διαλόγου, καθώς και τη σημαντική συμβολή τους στη δημόσια συζήτηση για το μέλλον των πολιτιστικών και δημιουργικών τομέων. Στόχος του Φόρουμ είναι να λειτουργήσει ως καταλύτης για περαιτέρω έρευνα, συνεργασία και συζήτηση, με απώτερο σκοπό τη διαμόρφωση πολιτικών και στρατηγικών προς όφελος του πολιτισμού, της οικονομίας και της κοινωνίας.

Τα PSValueTalks (PSVT), από την PostScriptum, το κεντρικό φόρουμ στην Ελλάδα για τον πολιτισμό και την πολιτιστική οικονομία, επιστρέφουν την Τρίτη 11 Νοεμβρίου, στην Εθνική Πινακοθήκη, 10:00-19:00. Η ευρεία αποδοχή των PSValueTalks 2024 -τα οποία εστίασαν στον πολιτισμό ως μοχλό περιφερειακής ανάπτυξης και στην πολιτιστική διπλωματία ως εργαλείο εθνικής στρατηγικής και τα οποία υποστηρίχθηκαν από τα υπουργεία Πολιτισμού, Εσωτερικών, Εξωτερικών, Οικονομικών, Παιδείας, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήριο Θεσσαλονίκης και το Εθνικό Μετσόβειο Πολυτεχνείο- κατέδειξε την ανάγκη για καθιέρωση του φόρουμ σε ετήσια βάση. 

Τα PSValueTalks 2025  θα εστιάσουν στην οικονομία του πολιτιστικού τομέα στην Ελλάδα για δύο λόγους. Κατά πρώτον, διότι παρατηρείται ταυτόχρονα μια ισχνή σύνδεση του τομέα με την υπόλοιπη οικονομία και μια υποτονική επιχειρηματικότητα -σε αντιδιαστολή με την πολύ ενεργή και ενδιαφέρουσα παραγωγή περιεχομένου- που έρχεται να εντείνει το μόνιμο και διεθνές πρόβλημα της υποχρηματοδότησης. Κατά δεύτερον, διότι ζούμε σε μια εποχή όπου οι τρόποι δημιουργίας, διανομής και κατανάλωσης αλλάζουν ραγδαία, με κύριο οδηγό τις εξελίξεις στο πεδίο της τεχνητής νοημοσύνης, ένα πεδίο το οποίο είναι πλέον επιβεβλημέμενο να κατανοήσουν σε βάθος οι εγχώριοι δρώντες. Η δομή των PSVT 2025, τα οποία τελούν υπό την αιγίδα των Υπουργείων Πολιτισμού, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Ψηφιακής Διακυβέρνησης, διαμορφώνεται ως εξής:

ENOTHTA 1: Νέα μοντέλα στην πολιτιστική οικονομία. Η ενότητα στοχεύει στη διερεύνηση των σύγχρονων τάσεων, εργαλείων και στρατηγικών που διαμορφώνουν τον μετασχηματισμό της πολιτιστικής παραγωγής και κατανάλωσης στο νέο οικονομικό τοπίο. Αποτελείται από δύο πάνελ, τα οποία θα ξεκινήσουν με κεντρικές ομιλίες, που θα θέσουν το θεωρητικό και στρατηγικό πλαίσιο της συζήτησης, εστιάζοντας στις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που γεννώνται από την αλληλεπίδραση πολιτισμού, τεχνολογίας, αγοράς και κοινωνίας. Στόχος της ενότητας είναι όχι μόνο να αναδείξει το τι και το πώς, αλλά και να θέσει τις βάσεις για έναν νέο τρόπο σκέψης γύρω από τον πολιτισμό ως αναπτυξιακό και επενδυτικό πεδίο, με απτά κοινωνικά και οικονομικά οφέλη.

Πάνελ 1: Ποια είναι τα νέα μοντέλα; Το πάνελ θα εξετάσει το ερώτημα «Ποια είναι τα νέα μοντέλα;» που αναδύονται στον χώρο της πολιτιστικής οικονομίας. Η συζήτηση θα αναδείξει επιτυχημένες πρακτικές και καινοτόμες προσεγγίσεις, όπως είναι οι συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, οι διατομεακές συνεργασίες μεταξύ πολιτιστικών και τεχνολογικών φορέων, καθώς και τα υβριδικά σχήματα επιχειρηματικότητας. Παράλληλα, θα εξεταστεί η ενσωμάτωση της βιωσιμότητας και της κοινωνικής καινοτομίας στα επιχειρηματικά μοντέλα, καθώς και η ανάδυση του δημιουργικού επιχειρείν ως κινητήρια δύναμη ανάπτυξης.

Πάνελ 2: Πώς χρηματοδοτούνται τα νέα μοντέλα; Το πάνελ θα εστιάσει στη χρηματοδότηση των νέων μοντέλων, καθώς η βιωσιμότητα των πολιτιστικών και δημιουργικών τομέων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την πρόσβαση σε ευέλικτες και ποικιλόμορφες πηγές χρηματοδότησης, δημόσιες, ιδιωτικές, ευρωπαϊκές, εναλλακτικές ή και μικτές. Θα διευρευνηθούν οι σύγχρονες μορφές χρηματοδότησης, όπως οι επενδύσεις κοινωνικού αντίκτυπου, καθώς και τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία που συνδέουν την πολιτιστική δημιουργία με τον τραπεζικό και επενδυτικό τομέα. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην ανάγκη καλλιέργειας κοινής γλώσσας και εμπιστοσύνης μεταξύ των πολιτιστικών φορέων και των χρηματοδοτικών οργανισμών, ώστε να γεφυρωθεί το χάσμα που συχνά τους χωρίζει.

ENOTHTA 2: Πολιτιστικοί και δημιουργικοί τομείς στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης Η δεύτερη ενότητα θα εστιάσει στον τρόπο με τον οποίο οι δημιουργικές βιομηχανίες επαναπροσδιορίζονται υπό το πρίσμα της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ). Η ΤΝ αποτελεί τη νέα πραγματικότητα, καθώς ανατρέπει παραδοσιακές πρακτικές δημιουργίας, θέτει πρωτοφανή ηθικά και νομικά ερωτήματα, αλλά ταυτόχρονα ανοίγει νέους δρόμους για καινοτομία, πειραματισμό και προσβασιμότητα. Η ενότητα αυτή θα δομηθεί γύρω από δύο θεματικά πάνελ:

Πάνελ 3: Ποια είναι η θέση των δημιουργών στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης; Το πάνελ θα εξετάσει τον ρόλο και τη θέση των δημιουργών σε ένα περιβάλλον όπου η τεχνητή νοημοσύνη συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία παραγωγής πολιτιστικού περιεχομένου. Θεσμικοί εκπρόσωποι και δημιουργοί θα συζητήσουν ζητήματα που αφορούν την αναγνώριση και την αποζημίωση της ανθρώπινης δημιουργικότητας σε έργα που εμπλέκουν ΤΝ, την εργασιακή και ηθική διάσταση της δημιουργικής πρακτικής στην ψηφιακή εποχή, την έννοια της συνύπαρξης ανθρώπου και μηχανής στον χώρο της καλλιτεχνικής έκφρασης. Η συζήτηση επιδιώκει να σκιαγραφήσει το νέο τοπίο ευθυνών αλλά και δυνατοτήτων για τους δημιουργούς, ενώ παράλληλα θα αναζητηθούν απαντήσεις στο ερώτημα πώς διασφαλίζεται η μοναδικότητα της ανθρώπινης φωνής στην εποχή των αλγόριθμων.

Πάνελ 4: Ποια εργαλεία έχουν στη διάθεσή τους οι δημιουργοί στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης; Το τελευταίο πάνελ θα εστιάσει στα εργαλεία που έχουν σήμερα στη διάθεσή τους οι δημιουργοί για να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες της ΤΝ, με τρόπο που ενισχύει τη δημιουργικότητα και τη βιωσιμότητά τους. Θα παρουσιαστούν πρακτικές που επιτρέπουν την παραγωγή μουσικής, εικαστικών και οπτικοακουστικών έργων με τη συνδρομή ΤΝ, την αυτοματοποίηση της καλλιτεχνικής διαδικασίας, την εξατομίκευση πολιτιστικού περιεχομένου, την ενίσχυση της προσβασιμότητας και της συμπερίληψης. Παράλληλα, θα αναδειχθούν και οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν, όπως η αδιαφάνεια των αλγόριθμων, η δημιουργία deepfakes, η αντικατάσταση ανθρώπινου δυναμικού, αλλά και το ενδεχόμενο περιθωριοποίησης όσων δεν έχουν πρόσβαση στα νέα μέσα. Στόχος της ενότητας είναι να ενθαρρυνθεί ο διάλογος γύρω από το πώς μπορεί η ΤΝ να λειτουργήσει ως εργαλείο ενδυνάμωσης και όχι ως απειλή υποκατάστασης της δημιουργικότητας. 

Επιστημονικός Σύμβουλος PSVT: Χρήστος Καρράς, Εκτελεστικός Διευθυντής, Ίδρυμα Ντίνου και Λίας Μαρτίνου.

Καλλιτεχνικός Σύμβουλος PSVT 2025: Ηλίας Χατζηχριστοδούλου, Ιδρυτής – Διευθυντής, Athens Digital Arts Festival (ADAF)

Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα.

Γνωρίστε τους ομιλητές και τις ομιλήτριες.

Κρατήστε θέση κάνοντας δωρεάν εγγραφή.

Για περισσότερα επισκεφθείτε τον ιστότοπο της διοργάνωσης psvaluetalks.gr